• Mã tình huống: CS-LOG-2026-01
  • Chủ đề chuyên môn: Quản trị Chuỗi cung ứng, Dự báo nhu cầu, Quản trị Tồn kho
  • Độ khó: Trung cấp (Phù hợp sinh viên năm 3, năm 4 hoặc người tự học đã có kiến thức nền tảng)
  • Tài nguyên đi kèm: [📥 Tải file Excel số liệu mô phỏng] | [🔗 Nộp bài phân tích tại Google Classroom]

Bối cảnh tình huống

Công ty Cổ phần Thương mại An Bình là nhà phân phối độc quyền một dòng sữa chua tiệt trùng nhập khẩu tại khu vực miền Trung, cung cấp cho 120 siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi.

Trong quý 2, do một chiến dịch truyền thông ngắn hạn từ hãng sản xuất, lượng tiêu thụ thực tế tại các điểm bán lẻ tăng nhẹ khoảng 10% (từ trung bình 10.000 lốc/tuần lên 11.000 lốc/tuần trong 3 tuần liên tiếp).

Lo ngại tình trạng đứt hàng trong mùa cao điểm du lịch hè, các cửa hàng bán lẻ đã tự động tăng đơn đặt hàng về nhà phân phối An Bình lên 25% (12.500 lốc/tuần) để tạo lượng tồn kho an toàn cục bộ.

Về phía An Bình, khi nhận thấy lượng đơn đặt hàng từ các đại lý tăng vọt đột biến, bộ phận kế hoạch dự báo nhu cầu thị trường đang bùng nổ mạnh mẽ. Để tận dụng chính sách chiết khấu số lượng lớn từ nhà máy sản xuất (đặt tại Bình Dương) và bù trừ thời gian vận chuyển đường bộ kéo dài 4 ngày, An Bình đã quyết định gửi đơn đặt hàng tới nhà máy với sản lượng tăng thêm 45% so với mức thông thường (14.500 lốc/tuần).

Diễn biến và Khủng hoảng

Bước sang tháng thứ hai, chiến dịch truyền thông kết thúc, sức mua tại các cửa hàng bán lẻ nhanh chóng hạ nhiệt về mức bình thường (10.000 lốc/tuần).

Hậu quả chuỗi cung ứng bắt đầu bộc lộ:

  1. Tại điểm bán lẻ: Do đã nhập dư thừa lượng hàng lớn ở đợt trước, các cửa hàng bán lẻ ngừng đặt hàng mới từ An Bình trong suốt 3 tuần tiếp theo để xả hàng cũ.
  2. Tại tổng kho An Bình: Lượng hàng đặt 14.500 lốc/tuần từ nhà máy bắt đầu cập bến dồn dập trong khi không có đầu ra. Kho bảo quản lạnh của An Bình quá tải, chi phí lưu kho tăng 35%, và nguy cơ cận hạn sử dụng (shelf-life) đe dọa trực tiếp đến dòng tiền công ty.
  3. Tại nhà máy sản xuất: Do nhận đơn hàng đột biến từ An Bình, nhà máy đã huy động công nhân tăng ca và gom nguyên liệu bao bì từ nhà cung cấp cấp 2, dẫn đến dư thừa công suất khi An Bình đột ngột hủy bỏ đơn hàng của các tuần kế tiếp.

Dữ liệu phân tích

Mắt xích trong chuỗiNhu cầu tiêu thụ thực tếLượng đặt hàng phát điĐộ biến động đơn hàng so với tiêu dùng thực tế
Người tiêu dùng cuối11.000 lốc/tuần—Gốc (+10%)
Cửa hàng bán lẻ11.000 lốc/tuần12.500 lốc/tuầnBiến động +25%
Nhà phân phối An Bình12.500 lốc/tuần14.500 lốc/tuầnBiến động +45%
Nhà máy sản xuất14.500 lốc/tuầnLên kế hoạch tăng caDư thừa công suất sau đợt biến động

Câu hỏi thảo luận và Bài tập (Assignment)

Học viên tải dữ liệu mô phỏng trong file Excel đính kèm và chuẩn bị bài phân tích trả lời 3 câu hỏi sau:

  1. Nhận diện nguyên nhân: Phân tích ít nhất 3 nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hiện tượng Bullwhip Effect trong trường hợp của công ty An Bình (chú ý vai trò của dòng thông tin, chính sách đặt hàng theo lô và thời gian giao hàng – Lead time).
  2. Đánh giá thiệt hại: Nêu các chi phí hữu hình và vô hình mà toàn bộ chuỗi cung ứng phải gánh chịu sau sự kiện này.
  3. Đề xuất giải pháp: Nếu là Giám đốc Chuỗi cung ứng mới của An Bình, bạn sẽ áp dụng những chiến lược/công cụ nào (ví dụ: chia sẻ dữ liệu POS, mô hình VMI, cải tiến chính sách định giá, rút ngắn Lead time) để ngăn chặn hiện tượng này tái diễn trong tương lai?